گزارشی از شرایط اقتصادی اربعین

#اربعین_بــدون_دلار

سال گذشته پویش ملی- مردمی اربعین بدون دلار مورد استقبال زائران اربعین قرار گرفت و گزارش‌ها از حضور زائران کربلا در میدان فردوسی حاکی از آن بود که تقاضا برای دلار تا حد زیادی کاهش یافته و اغلب زائران دینار عراقی خریداری کرده‌اند. این حرکت مردمی نشان داد که هر گاه عزمی ملی برای انجام یک هدف بزرگ وجود داشته باشد هیچ ارگان و مقام مسئولی توان مقابله با آن را نخواهد داشت.

#اربعین_بــدون_دلار

گیلان خبر: دلار! تکه‌کاغذ سبز رنگی که حدودا از 80 سال پیش و پس از پایان جنگ جهانی به عنصری اساسی برای مبادلات در دنیا تبدیل شد. پس از کنفرانس برتن وودز بود که دو نهاد جهانی صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی پدید آمده و قرار بر این شد تا دلار بر حسب طلا و تمام پول‌های دیگر بر حسب دلار تعریف شوند. سیاستمداران آمریکایی با نفوذ در این دو نهاد اعلام کردند این کشور آمادگی تبدیل هر میزان دلار به طلا را بدون هیچ‌گونه محدودیتی در نرخ تعیین‌شده دارد. سپس سایر کشورها ارزش پول‌های خود را بر حسب دلار تعریف کردند و به این شکل امپراتوری دلار آمریکا آغاز شد. ارمغانی از کشور ینگه دنیا که به سراسر جهان صادر شد و در مدت کوتاهی به ابزاری قدرتمند برای تحت فشار قرار دادن کشورهای دیگر خصوصا کشورهایی که به صادرات نفت متکی بودند، تبدیل شد.

این روند ادامه داشت تا اینکه کشورهای اروپایی تصمیم گرفتند از ارز جایگزین برای مبادلات تجاری خود استفاده کنند و در نتیجه یورو جانشین دلار در کشورهای عضو اتحادیه اروپا شد و تا حدودی از حاکمیت دلار کاسته شد اما برای کشوری همچون آمریکا این جا پایان راه نبود زیرا کشورهای حساسی چون ایران، عراق و سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس که بزرگ‌ترین منابع نفتی و گازی در جهان را دارا هستند هنوز بر پایه دلار مبادلات خود را انجام می‌دهند.

از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تا امروز یکی از ابزار‌های آمریکا برای اعمال تحریم‌ها علیه ایران، تحریم بانک مرکزی و بستن راه‌های ورودی برای ارز‌های خارجی به‌ویژه دلار بوده است؛ دلاری که مبنای معاملات نفتی است و به‌عنوان با‌اهمیت‌ترین محصول صادراتی ایران محسوب می‌شود. آمریکا در سال‌های اخیر، با این اقدام توانست بدون اینکه به ایران صادرات مستقیم چندانی داشته باشد، از ابزار دلار برای فشار بر ایران استفاده کند.

از طرف دیگر مبادلات تجاری یا سفرهای خارجی مستلزم تهیه ارز است و اولین واحد ارزی که به ذهن مردم خطور می‌کند استفاده از دلار است. بسیار پیش آمده که افراد برای سفرهای سیاحتی و زیارتی خود به میدان فردوسی رفته و ریال‌های خود را به دلار تبدیل کنند تا در کشور مقصد با مشکل تبدیل پول یا خرید مواجه نشوند. البته گاهی هم پیش می‌آید که مسافران به جای خرید ارز کشور مقصد از ایران، اینجا دلار می‌خرند و در کشور مقصد مجددا تبدیل می‌کنند که همین موجب می‌شود تا ضرر کنند.

طی چند سال گذشته کشورهایی همچون ترکیه و امارات بیشترین مسافران ایرانی را پذیرا بوده‌اند اما یک حرکت مذهبی زیبا نیز در کشور راه افتاده است؛ پس از سقوط صدام و باز شدن راه‌ها میزان سفر ایرانی‌های عاشق امام حسین‌(ع) به کربلای معلی و نجف اشرف چند برابر شد و حالا چند سالی است که حضور میلیونی ایرانی‌ها در راهپیمایی روز اربعین نظر بسیاری را در دنیا به خود جلب کرده است.

بسیاری از ایرانی‌هایی که به این مراسم معنوی می‌روند برای تسریع در امور خود از جمله خرید و پرداخت هزینه هتل و مسافرخانه اقدام به تهیه ارز آن هم از نوع دلار می‌کنند و این در حالی است که می‌توان به جای دلار از ریال و دینار استفاده کرد. هر ساله پیش‌بینی می‌شود که جمعیتی بین دو تا سه میلیون نفر فقط از ایران در ایام اربعین راهی عراق شوند با یک حساب سرانگشتی می‌توان دریافت که چه رقم سرسام‌آوری از کشور خارج می‌شود و قطعا استفاده از دلار ضربه‌‌های جبران‌ناپذیری به اقتصاد کشور خواهد زد و از طرفی موجب افزایش جایگاه دلار در اقتصاد منطقه خصوصا کشورهای اسلامی خواهد شد که در گذر زمان سلطه هر چه بیشتر آمریکا در منطقه را در پی خواهد داشت.

 

 با ریال‌های وطنی به سرزمین کربلا قدم بگذاریم

سال گذشته بود که مقام معظم رهبری در دیدار دیدار فرماندهان سپاه با اشاره به «نقش الگو و آینده‌ساز ملت ایران در تحولات جهانی» خاطرنشان کردند: «اگر مسئولان و مردم بتوانند اقتصاد مقاومتی را به معنای واقعی محقق و کشور را از جادوی مالی و پولی دشمن خلاص کنند و ارزش و آقایی دلار را در زندگی اقتصادی بشکنند، کشورهای دیگر را نیز نجات داده‌اند و برای آنها الگو خواهند شد.»

همین تاکید و سفارش از جانب ولی امر مسلمین کافی بود تا پویشی مردمی برای عدم استفاده از دلار به راه بیفتد، کمپین # اربعین-بدون-دلار.

سال گذشته پویش ملی- مردمی اربعین بدون دلار مورد استقبال زائران اربعین قرار گرفت و گزارش‌ها از حضور زائران کربلا در میدان فردوسی حاکی از آن بود که تقاضا برای دلار تا حد زیادی کاهش یافته و اغلب زائران دینار عراقی خریداری کرده‌اند. این حرکت مردمی نشان داد که هر گاه عزمی ملی برای انجام یک هدف بزرگ وجود داشته باشد هیچ ارگان و مقام مسئولی توان مقابله با آن را نخواهد داشت.

از آنجا که سال‌هاست ایران تحت تحریم‌های ظالمانه قرار گرفته، نیاز است با اجرای درست طرح اقتصاد مقاومتی شرایطی در کشور ایجاد شود که وابستگی به دلار و واردات بی‌رویه و خروج ارز از کشور کاهش یابد.

حجت‌ا... عبدالملکی، عضو هیات‌علمی دانشگاه امام صادق(ع) زیارت اربعین را فرصت مناسبی می‌داند که می‌تواند به نقطه‌ شروعی در نهضت حذف دلار از معادلات جهانی تبدیل شود. وی تصریح می‌کند زیارت اربعین که در آن میلیون‌ها نفر از بیش از 80 کشور جهان حضور دارند، بهترین فرصت برای طرح نظریه اقتصاد مقاومتی جهانی و شکل‌دهی اولیه جبهه جهانی مقاومت اقتصادی درمقابل معدود مستکبران اقتصادی عالم است و از این فرصت می‌توان به نحو مناسبی برای مقابله با سلطه سرمایه‌داری آمریکا استفاده کرد.

پیاده‌روی و اجتماع میلیونی زائران حسینی در ایام اربعین، فرصت مناسبی برای به نمایش گذاشتن عزت، همدلی، اقتدار و یکپارچگی امت مسلمان است که با اقتدا به سالار شهیدان در مسیر حق، به جهانیان و علی‌الخصوص ابرقدرت‌های جهان ثابت می‌کنند که تحت هیچ شرایطی زیر بار ظلم قرار نگرفته و در این مسیر از هیچ تلاشی فروگذار نخواهند کرد. یکی از مواردی که می‌تواند مسلمانان ر ا به این امر مهم برساند، عدم استفاده زائران حسینی از دلار است؛ چراکه با استفاده از دلار با دست‌های خود به قدرت‌های بزرگ جهان، امکان تسلط بر خود را تقدیم کرده‌ایم.

با توجه به این نکته که وابستگی به دلار جز آسیب‌پذیری و شکست برای کشور، محصولی به ارمغان نخواهد آورد، اقتدا به سالار شهیدان در زمینه زندگی عزتمندانه ایجاب می‌کند که دلار، طی اقدامی نمادین و ضد استکبار از جریان سفر به عراق در ایام اربعین حسینی حذف شود.

 

 اربعین بدون دلار یعنی خودکفایی

طبق آمارها به‌طور متوسط سالانه 10 میلیارد دلار توسط هموطنان برای سفرهای خارجی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این در حالی است که برای سفر به کشورهای خارجی (به‌جز آمریکا) اصولا نیازی به دلار نیست و می‌توان از پول رایج کشور مقصد استفاده کرد.

اگر زائران ایرانی که به کشور عراق در ایام اربعین سفر می‌کنند از دلار آمریکا استفاده نکنند کمک شایانی به حذف دلار از مبادلات اقتصادی کشور خواهند کرد و بدون شک این خیزش مردمی با همراه کردن 30 میلیون زائر اربعین حسینی از 40 کشور جهان برای حذف دلار از مبادلات خود، آغازگر فروپاشی دلار به‌عنوان ستون فقرات اقتصاد غرب خواهد بود.

 

 تحقق اقتصاد مقاومتی در گرو همراهی دولت با ملت است

قطعا در هر اقدامی حضور اکثریت مردم اولویت دارد اما اگر دولت همراه با ملت نباشد دستیابی به اهداف بزرگ یا امکان‌پذیر نبوده یا ناقص اجرا خواهد شد. در نتیجه دولت موظف است شرایطی را فراهم سازد تا زائرین حسینی(ع) دچار زحمت نشده و با مشکلی برخورد نکنند.

البته اینکه دولت وظایف مهمی برعهده دارد برکسی پوشیده نیست اما شرایط برگزاری مراسم پیاده‌روی اربعین طی چند سال گذشته نشان داده که دولتمردان خیلی اهل همکاری نیستند و آنچه به‌عنوان شرایط اولیه مطرح است را در اختیار زائران ایرانی قرار نمی‌دهند. یکی از کم‌لطفی‌های دولت عدم ارائه ارز دولتی به این زائران است. دولت برای سفر به اکثر کشورهای جهان مقداری ارز دولتی به مسافران می‌دهد، اما به زائران عتبات چنین تسهیلاتی تا به حال ارائه نشده است لذا مردم ناچارند ارز مورد نیاز خود را از بازار آزاد تهیه کنند و همین ممکن است بازار سیاه به وجود آورد. قطعا مسافران کربلای معلی از دولت توقع دارند تا در این زمینه اقدامات موثری را در نظر بگیرد و متوجه این مساله باشد که حذف دلار از مبادلات اقتصادی کشور تنها وظیفه مردم نیست و هر دو گروه باید با یکدیگر مشارکت لازم را داشته باشند. آنچه در پایان اهمیت دارد این است که اربعین فرصت مناسبی خواهد بود تا علاوه‌بر رشد و ارتقای تولید ملی در کشور، دلار آمریکا را از چرخه اقتصاد کشور حذف کنیم و گام‌های موثری در کاهش یا رفع تحریم‌های مالی برداریم.

ایرانی‌ها ثابت کرده‌اند که هرگاه بخواهند می‌توانند فعل خواستن را صرف کنند و تجربه سال گذشته نشان داده که می‌توان اربعین بدون دلار داشت و امید می‌رود این پویش امسال و سال‌های بعد هم تکرار شود تا دلار از مبادلات اقتصادی ایران و جهان اسلام حذف شود.

 

دلالی از زائر اربعین

در آستانه ایام اربعین حسینی و زیارت حرم ابا عبدا... الحسین توسط میلیون‌ها زوار ایرانی هستیم و بار دیگر موضوع هزینه‌تراشی‌های بیخود دولت برای زوار به یکی از موضوعات مهم کشور تبدیل شده و داد میلیون‌ها عاشق زیارت امام حسین‌(ع) را درآورده است.

در سال‌های اخیر، سازمان حج و زیارت با هدف مدیریت و تسریع در فرآیند دریافت روادید عراق توسط مشتاقان زیارت اربعین حسینی(ع) اقدام به راه‌اندازی سامانه سماح کرده است و طبق اطلاعات مندرج در این سامانه، هر یک از زوار ایرانی باید ۴۰ دلار بابت ویزا، ۱۱ هزار تومان بابت خدمات، ۱۸ هزار و ۸۰۰ بابت بیمه و ۶ هزار و ۸۰۰ تومان بابت هلال‌احمر واریز کنند. با یک حساب سرانگشتی و با توجه به نرخ تسعیر فعلی دلار (حدود چهار هزار تومان)، مجموع این هزینه‌ها حدود 200 هزار تومان می‌شود. در حالی هر یک از زوار حسینی حدود 25 هزار تومان بابت سلامتی خود باید پرداخت کنند که مهم‌ترین و فراگیرترین بیماری زوار در پیاده‌روی اربعین، سرماخوردگی است و خدمات ارزنده این حوزه که عمدتا بر بستر حضور هلال‌احمر ایران در عراق و سازمان پزشکی حج و زیارت ارائه می‌شود، تا سال 94 رایگان بوده و با استفاده از حضور رایگان پزشکان داوطلب و ذخایر دارویی ارائه می‌شد.

با این وجود، مهم‌ترین هزینه زوار ایرانی برای زیارت اربعین، هزینه رفت و آمد است. سفر هوایی به نجف یا بغداد از لحاظ زمان و خستگی سفر، مزایای زیادی دارد ولی هزینه‌های نسبتا بالایی هم دارد که باعث می‌شود مشتری زیادی نداشته باشد و اکثر ایرانیان به دنبال سفر زمینی به عراق با استفاده از اتوبوس باشند.

اواسط شهریورماه، مقصود اسعدی‌سامانی، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی با اشاره به جلسه مشترک ایرلاین‌ها، انجمن شرکت‌های هواپیمایی و سازمان هواپیمایی کشوری با موضوع تعیین نرخ پرواز عتبات عالیات برای ایام اربعین گفت: «نرخ بلیت پرواز رفت و برگشت مشهد ــ‌نجف یا بغداد و تهران‌ــ‌نجف یا بغداد در بازه زمانی 13 تا 22 آبان‌ماه به‌ترتیب 1.5 میلیون تومان و 1.2 میلیون تومان تعیین شده است. قیمت بلیت پرواز از سایر شهرهای کشور به شهرهای نجف یا بغداد نیز یک میلیون و 200 هزار تومان است. نرخ بلیت افراد زیر12 سال معادل 75 درصد نرخ بلیت بزرگسالان است. نرخ‌ بلیت پرواز تهران ــ نجف 600 هزار تومان و قیمت بلیت یک‌طرفه مشهد ــ نجف نیز 750 هزار تومان تعیین شده است.»

در سال 94 با هدف کوتاه کردن دست دلالان و جلوگیری از ایجاد بازار سیاه نرخ پروازهای اربعین 850 هزار تا 1.2 میلیون تومان تعیین شد. در سال گذشته هم نرخ بلیت پروازهای رفت و برگشت تهران ــ نجف و مشهد ــ نجف در ایام اربعین به‌ ترتیب یک‌میلیون و 100هزار و یک‌میلیون و 350هزار تومان تعیین شد. بلیت پرواز رفت و برگشت مشهد ــ بغداد نیز یک‌میلیون و 350هزار تومان قیمت‌گذاری شده بود. با این وجود، با توجه به جمعیت بسیار زیاد زوار اربعین و در نتیجه فزونی تقاضا نسبت به عرضه، همین ارقام تعیین‌شده هم به صورت کامل رعایت نشد و پیش‌بینی می‌شود در سال جاری این وضعیت تکرار شود.

در هر صورت، با توجه به هزینه‌های نسبتا بالای سفر هوایی به عراق، اکثر زوار ایرانی گزینه سفر زمینی به عراق با استفاده از اتوبوس را انتخاب می‌کنند. بر همین اساس انتظار می‌رود دولت از تمامی ابزارهای خود استفاده کند تا لوازم زیارت ارزان‌تر برای زوار ایرانی فراهم شود. اما این پیش‌بینی هم صحیح نیست و در روزهای اخیر زمزمه دو برابر کردن این هزینه‌ها توسط مقامات دولتی مطرح شده است. اخیرا داوود کشاورزیان، معاون وزیر راه و شهرسازی در مصاحبه با یکی از خبرگزاری‌ها درباره این موضوع گفته است: «معتقدم قیمت بلیت اتوبوس در ایام اربعین برای مقاصد شهرهای مرزی با عراق باید برابر قیمت روزهای عادی افزایش یابد. در بازه زمانی ویژه اربعین حسینی اتوبوس‌ها یکسر خالی از مقاصد شهرهای مرزی با کشور عراق برمی‌گردند. در زمان رفت زائران، اتوبوس خالی برمی‌گردد و در زمان برگشت زائران، ناوگان اتوبوسی بدون مسافر عازم شهرهای مرزی با کشور عراق می‌شوند.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که نوروز امسال، وزارت راه و شهرسازی بدون توجه به استدلال‌های فوق و برخلاف رویه هر ساله (افزایش حدودا 20 درصدی نرخ بلیت‌های اتوبوس در ایام نوروز به دلیل انجام تردد‌‌های یک‌سرخالی) تصمیم گرفت قیمت‌های اتوبوس افزایش پیدا نکند. مدیرعامل اتحادیه شرکت‌های تعاونی مسافربری کشور در بهمن ماه 95 درباره این موضوع گفته بود: «به هر حال شرایط اقتصادی مردم مناسب نیست و با همین نرخ‌‌های فعلی هم تقاضا برای حمل‌ونقل عمومی جاده‌ای کم است، بنابراین تصمیم گرفتیم با وجود تردد‌‌های یک‌سرخالی، نرخ‌های بلیت اتوبوس افزایشی نداشته باشد تا استقبال مردم از حمل‌ونقل عمومی جاده‌ای افزایش یابد و به دنبال آن با کاهش سوانح رانندگی در این ایام مواجه باشیم، امیدواریم مردم هزینه‌های ما را با استقبال بیشتر از حمل‌ونقل عمومی جاده‌ای، جبران کنند.»

متاسفانه بدون توجه به شرایط اقتصادی زائران اربعین، به دنبال دو برابر کردن بلیت‌ها به صورت قانونی است و این سوء تدبیر دولت به سودجویان اجازه می‌دهد تا با توجه به تقاضای بالای زائران، نرخ‌ها را چند برابر بیشتر از نرخ جدید قانونی افزایش دهند. این اقدام عجیب در حالی صورت می‌گیرد که دولت می‌توانست حداقل مشابه ایام نوروز عمل کند و به دلیل انجام ترددهای یک‌سر خالی، نرخ بلیت‌های اتوبوس به مناطق مرزی مانند مهران و شلمچه را حدود 20 درصد افزایش دهد و نه صد درصد.

به صورت کلی، دو نکته درمورد این تصمیم دولت درباره دو برابر کردن قیمت بلیت اتوبوس در ایام اربعین مطرح است:

ادعای تردد یک‌سر خالی اتوبوس‌ها در ایام اربعین ادعای صحیحی نیست زیرا تجربه زوار ایرانی در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که از یک هفته مانده به اربعین تا دو سه روز بعد از اربعین، اتوبوس‌های ایرانی هم پر می‌روند و هم پر برمی‌گردند.

مطابق با استدلال مسئولان و به صورت مشابه، در عراق هم اتوبوس‌ها یک‌سر خالی تردد می‌کنند. چرا آنها حرمت میهمانان سیدالشهدا را نگه می‌دارند ولی دولت ایران به دنبال افزایش قابل توجه درآمدهای خود از زوار اربعین است؟

همین بی‌توجهی مسئولان به فراهم‌سازی زیارت آسان و ارزان زوار حسینی در ایام اربعین، موجب شده است در روزهای اخیر ایده «پویش رانندگان حسینی» در شبکه‌های اجتماعی در اعتراض به افزایش هزینه‌های زائران اربعین مطرح شود و گروهی از مردم از تمامی کسانی که وسیله نقلیه (سواری یا اتوبوس یا کامیون) دارند، درخواست کنند تا به تناسب احوال و فراخور وسیله نقلیه‌شان، در این حرکت حسینی شریک شوند و خدمتی به زائران اربعین حسینی کنند و به صورت نذری زائران را از شهرهای همجوار تا مرزها یا از مرزها تا شهرهای مختلف جابه‌جا کنند.

حال باید دید بالاخره دولت در این زمینه چه تصمیمی می‌گیرد و آیا می‌تواند مشابه مردم شهرهای مرزی ایران و مردم عراق به برگزاری باشکوه‌تر زیارت اربعین کمک کند یا خیر؟

 

اربعین، گامی برای استقلال پولی

در آستانه اربعین حسینی سال گذشته، خیزشی مردمی با عنوان «اربعین بدون دلار» شکل گرفت تا زائران در این سفر برای مخارج خود یا حتی مبالغ احتیاطی همراه، از دلار استفاده نکنند و به‌جای آن از ریال ایران یا دینار عراق استفاده کنند. این اقدام در حقیقت پاسخی به توصیه رهبر معظم انقلاب در دیدار فرماندهان سپاه در شهریورماه 95 درخصوص حذف دلار از مبادلات اقتصادی کشور و شکستن آقایی دلار در بازار جهانی بود و به‌عنوان آغازی بر حذف دلار از مبادلات اقتصادی ایران و جهان اسلام قلمداد شد.

خوشبختانه پویش «اربعین بدون دلار» در اربعین 95 با موفقیت خوبی اجرا شد و بسیاری از زائران ایرانی اربعین به جای دلار از پول‌های ایرانی و عراقی استفاده کردند و درنتیجه، تقاضا برای دلار تا حد قابل توجهی کاهش پیدا کرد، به نحوی که فعالان بازار ارز متوجه تغییر محسوس معاملات دلار در ایام منتهی به اربعین 95 در مقایسه با سال‌های قبل از آن شدند. بر همین اساس امسال هم قرار است این پویش با جدیت بیشتری اجرا شود و حتی پیش‌بینی می‌شود شاهد پیوستن تدریجی زوار سایر کشورهای جهان به پویش «اربعین بدون دلار» در اربعین امسال باشیم. بدون تردید، اگر این خیزش مردمی در آینده با همراهی حدود 30 میلیون زائر اربعین حسینی از بیش از 40 کشور جهان برای حذف دلار از مبادلات خود تداوم یابد، شاهد آغاز فروپاشی دلار خواهیم بود.

کارشناسان اعتقاد دارند اجرای گسترده این پویش توسط زوار ایرانی علاوه‌بر جنبه ارزشی و نمادین حذف دلار در زیارت اربعین که ان‌شاء‌ا... مقدمه‌ای برای حذف کامل دلار از معاملات ایران و جهان اسلام خواهد بود، از جنبه داخلی هم اهمیت دارد زیرا مبلغ دلار مصرفی در اربعین در سال‌های اخیر قابل توجه بوده، به نحوی که رئیس کل بانک مرکزی در این سال‌ها، سفر اربعین را یکی از علل افزایش قیمت دلار در فصل پاییز اعلام کرده است.

نگاهی به جمعیت عظیم زوار اربعین و حجم مبادلاتی‌ای که پیرامون این حرکت بزرگ رخ می‌دهد نشان می‌دهد به‌رغم اینکه دستان با کرامت مردم عراق بسیاری از هزینه‌های سفر را از دوش زائران اباعبدا...‌(ع) برداشته است اما باز هم فرصت مناسبی برای تمرین حذف دلار در مبادلات بین مردم وجود دارد. با یک حساب سرانگشتی، اگر فرض کنیم فقط یک میلیون ایرانی از مجموع حدود سه میلیون زوار ایرانی، هر نفر تنها 100 دلار (حدود 400 هزار تومان) همراه خود داشته باشد، بالغ بر 100 میلیون دلار خواهد شد که با حذف آن و جایگزین کردن ریال یا دینار، گام قابل توجهی در کاهش رونق دلار آمریکا خواهند داشت که می‌تواند اولین قدم برای حرکتی بزرگ‌تر در سال‌های آتی با هدف حذف کامل دلار باشد.

 

 منافع سیاسی تداوم استفاده گسترده از دلار در جهان برای آمریکا و ضرورت حذف آن

تداوم استفاده گسترده از دلار در جهان به دولت آمریکا این امکان را می‌دهد که سایر کشورهای متخاصم خود را تحریم اقتصادی کند. ماجرا از این قرار است که چون انجام معاملات به واحد پول هر کشوری مستلزم نظارت بانک مرکزی آن کشور است تا خلق پول، خارج از کنترل بانک مرکزی آن کشور صورت نگیرد، بنابراین مبادلات تجاری به دلار در سراسر جهان تحت کنترل و نظارت بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) صورت می‌گیرد. دلار و بانک مرکزی آمریکا تحت حاکمیت قوانین داخلی این کشور است، اما در سطح بین‌المللی، فعالیت می‌کند. به‌طوری‌که تمام مبادلات دلاری در نظام پرداختی که تحت نظارت فدرال رزرو است، تسویه می‌شود. نظام پرداخت پول یک شبکه عملیاتی است که تحت قوانین، مقررات و استانداردهای بانکی قرار دارد و ارتباط حساب‌های بانکی را برقرار می‌سازد. این شبکه کارکردهای مناسبی برای انتقال پول با استفاده از سپرده‌های بانکی را ارائه می‌کند. به‌عبارت‌دیگر، نظام پرداخت زیرساختی (متشکل از نهادها، ابزارها، قوانین، رویه‌ها، استانداردها و ابزارهای فنی) است که برای انتقال پول بین ذی‌نفعانی که الزامات دوطرفه‌ای را تقبل کرده‌اند، ایجاد شده است. هر بانکی که بخواهد عملیات بانکی دلاری انجام دهد باید از بانک مرکزی آمریکا مجوز بگیرد و ذیل نظام پرداخت دلار عمل کند. بانک‌هایی که فاقد مجوز از بانک مرکزی آمریکا هستند نیز برای انجام عملیات بانکی دلاری نزدیک بانک دارای مجوز، حساب دلاری افتتاح می‌کنند.

بنابراین آمریکا می‌تواند با تصویب قوانین یک‌جانبه، بانک‌های ذیل نظام پرداخت دلار را وادار به محدود کردن نقل و انتقالات دلاری کشورهای مخالف آمریکا و حتی مسدود کردن دارایی‌های دلاری این کشورها کند. در غیر این صورت، این بانک‌ها با خطر جریمه مالی و حتی لغو مجوز فعالیت مواجه خواهند شد. به‌ این‌ترتیب کشوری که نتواند با استفاده از یک پول بین‌المللی و مورد قبول همگان تجارت کند به‌نوعی تحریم اقتصادی شده است. مردم ایران به‌خصوص در چند سال اخیر با این موضوع بیش از مردم هر کشور دیگری آشنایی دارند و در نتیجه، بیشترین ظرفیت را برای پیشگامی در حذف دلار در مبادلات‌شان دارند.

 

قطار اربعین کی می‌رسد

‌ وجود حرم ائمه اطهار به‌خصوص حرم اباعبدا... الحسین(ع) در عراق سبب شده است زائران زیادی از ایران به این کشور سفر ‌کنند و تمرکز این سفرها در ایام اربعین حسینی است. مطابق با اعلام سرکنسول ایران در کربلا، بیش از چهار میلیون و 500 هزار ایرانی در سال 95 زائر عتبات عالیات بودند. از سوی دیگر، بخش زیادی از عراقی‌ها با هدف زیارت امام رضا(ع) و سیاحت، به ایران سفر می‌کنند و در سال گذشته، تعداد آنها به یک‌ میلیون و 300 هزار نفر رسید. همان‌طور که گفته شد بخش اعظم این سفرها از سوی ایرانیان، در ایام اربعین حسینی صورت می‌گیرد ولی متاسفانه مشکلات فراوانی برای انجام این سفر به صورت جاده‌ای یا هوایی وجود دارد.

سفر هوایی هزینه‌های نسبتا بالایی دارد و سفر جاده‌ای هم خستگی فراوانی به دنبال دارد. با توجه به این موضوعات و همچنین مزایای گسترده حمل‌ونقل ریلی نسبت به حمل‌ونقل جاده‌ای، بهترین راهکار برای کاهش توامان هزینه و خستگی زوار ایرانی اربعین، فراهم‌سازی امکان سفر ریلی به عراق است.

در حال حاضر، دو محور ریلی برای اتصال به خطوط ریلی عراق در دست احداث است:

محور اول با عنوان راه‌آهن غرب شناخته می‌شود، این مسیر ریلی پس از رسیدن به مرز خسروی، از طریق خانقین به شبکه ریلی عراق متصل می‌شود. این پروژه که کلنگ اجرایی آن در سال 1380 به زمین خورد، پس از گذشت 16 سال و ساخت 180 کیلومتر از آن، پاییز امسال به کرمانشاه می‌رسد و برای رسیدن آن به مرز خسروی و اتصال به شبکه ریلی عراق، 260 کیلومتر دیگر پیش روی خود دارد.

محور دوم که در جنوب غربی کشور واقع شده است، محور شلمچه ـ بصره نام دارد. برای اتصال شلمچه به استان بصره در خاک عراق، تنها نیاز به احداث یک پل روی اروند (مرز مشترک) و 32 کیلومتر خط آهن در خاک عراق است. در حال حاضر محور ریلی از بصره تا کربلا فعال بوده، به نحوی که اربعین سال گذشته (سال 95) زائران ایرانی عتبات پس از رسیدن به مرز شلمچه از قطار پیاده شده و این مسیر 32 کیلومتری را تا راه‌آهن بصره با اتوبوس پیموده و درنهایت، مجددا مسیر را با قطار تا کربلا پیمودند.

باتوجه به ناامنی‌های سالیان اخیر در شمال عراق در حال حاضر 70 درصد بازار کالای صادراتی به جنوب عراق محدود شده است؛ همچنین آمار تردد زائران در سال 95 نشان می‌دهد از مجموع پنج میلیون و 800 هزار نفر مسافر ایرانی و عراقی، سه میلیون و 300 هزار تردد از مرزهای جنوبی کشور (شلمچه و چزابه) صورت گرفته است. در نتیجه، با در نظر گرفتن موارد فوق و با توجه به عملیات عمرانی بسیار محدود (ساخت یک پل به‌علاوه احداث 32 کیلومتر خط ریلی)، تکمیل محور جنوب با هزینه بسیار کمتر امکان اتصال ریلی به عراق را در کوتاه‌ترین زمان ممکن فراهم می‌سازد و اولویت دارد. با توجه به همین موضوع هم سال‌هاست تکمیل محور ریلی شلمچه-بصره در دستور کار مسئولان ایرانی و عراقی قرار داد.

در همین راستا، مسئولان دو کشور طی دو تفاهمنامه‌ که در سال‌های 90 و 93 به امضای طرفین رسید، توافق کردند، احداث پل توسط ایران و خط‌آهن 32 کیلومتری توسط عراق صورت پذیرد. اما پس از گذشت بیش از پنج سال از امضای اولین تفاهمنامه، در مهرماه 95 مسئول راه‌آهن جنوب عراق ضمن اعلام عدم توانایی تامین مالی برای احداث این خط توسط دولت عراق اظهار کرد حاضر است این پروژه را به‌صورت BOT و به مدت 25 سال به سرمایه‌گذاران خارجی (اولویت ایران) واگذار کند. بنا بر اظهارات آخوندی، وزیر راه و شهرسازی، برآورد اولیه ساخت 32 کیلومتر از پروژه موردنظر شامل مسیر تک خطه و پل دوخطه، 50 میلیون دلار معادل 185 میلیارد تومان است.

در بهمن ماه 94 و ایام اربعین حسینی سال 95، حسن روحانی، رئیس‌جمهور در سخنرانی‌های خود در جمع مردم و مسئولان به اتصال راه‌آهن ایران به راه‌آهن عراق با تکمیل خط ریلی شلمچه-بصره و با هدف تسهیل زیارت زوار حسینی در تمام سال به‌خصوص ایام اربعین تاکید کرده است اما تاکنون خبری از این موضوع نیست.

در مجموع، انتظار می‌رود با توجه به ضرورت تسهیل زیارت خیل مشتاقان ابا‌عبدا... و سایر معصومین ‌که سال‌به‌سال بر حجم آن افزوده می‌شود و در ایام اربعین به اوج خود می‌رسد، تکمیل خط ریلی شلمچه-بصره به صورت جدی جزء اولویت‌های دولت روحانی قرار گیرد تا به‌زودی شاهد فراهم شدن امکان سفر ریلی به کربلای معلی باشیم. این بهترین هدیه دولت به زوار ایرانی امام حسین (ع) به‌خصوص در ایام اربعین خواهد بود.

 

اسامی ۲۴ دفتر مجاز فروش بلیت پروازهای اربعین اعلام شد

مدیر روابط عمومی سازمان هواپیمایی کشوری، اسامی دفاتر خدمات مسافرت هوایی مجاز به فروش بلیت پروازهای اربعین حسینی را اعلام کرد.

رضا جعفرزاده اظهار کرد: «دفاتر خدمات مسافرت هوایی پیام توسعه صبا، تک ستاره، بهشاد گشت سفیران، سفیر آسمان ملل، کاریار، آدم و حوا، سورینت پرواز، نسیم بهشت امین، محراب گشت سبز، دنیای دیدنی، آسمان پرستاره، سفرهای کیش، راه تمدن پارسیان، گیتی رز و بعثت کیش، شمسا، مهد براق، نهرین پرواز (تهران)، شاد شرق، پیشگامان، رهبال آسمان، (مشهد)، پرستیژ تور (اصفهان)، پرشین پرواز کویر (یزد)، همگامان سفر قشم (شیراز)، دفاتر خدمات مسافرت هوایی مجاز به فروش بلیت پروازهای اربعین در مسیر نجف و بغداد به شمار می‌روند.»

وی از مسافران خواست از خرید بلیت از مراکز غیر‌مجاز خودداری کنند و در صورت مشاهده فروش بلیت توسط سایت‌ها و مراکز غیرمجاز برخورد خواهد شد.

به گزارش «تسنیم»، جعفرزاده با بیان اینکه نرخ بلیت تهران- نجف- تهران، تهران- بغداد- تهران یک میلیون و 200 هزار تومان و مشهد- نجف- مشهد، مشهد- بغداد- مشهد یک میلیون و 500 هزار تومان و بلیت یکسره از مبدا تهران 600 هزار تومان و یکسره مشهد به دو مقصد نجف و بغداد 750 هزار تومان تعیین شده است، گفت: «هر گونه فروش بیرون از نرخ اعلام شده تخلف محسوب شده و در صورت ارسال شکایات از طریق سایت سازمان هواپیمایی کشوری به نشانی www.cao.ir یقینا برخورد خواهد شد.»

پروازهای اربعین حسینی از 13 آبان آغاز می‌شود و تا 22 همان ماه ادامه خواهد داشت.

 

وعده وزیر ارتباطات برای ارائه خدمات بهتر به زائران اربعین

آذری‌جهرمی با بیان اینکه کارگروه اربعین به‌منظور ایجاد خدمات بهتر در حوزه ارتباطات برای ایام اربعین ایجاد شده است، گفت: «کارگروه اربعین از سوی وزارت ارتباطات تشکیل و مسئول آن منصوب شده است. براساس تجربیاتی که در سال‌های قبل وجود دارد خدمات‌رسانی اربعین در دو بخش قرار گرفته است، بخش اول مربوط به خدمات ارتباطی در پایانه‌های مرزی و بخشی دیگر در کشور عراق ارائه می‌شود. براساس اعلام اپراتورهای تلفن همراه امسال خدمات بهتر از سال گذشته به زائران ارائه می‌شود.»

وزیر ارتباطات با اشاره به مشکلات ارتباطی طی سال گذشته گفت: «در سال گذشته مشکلاتی به دلیل تعداد زائران و حجم ارتباطی بالا در مسیر نجف به کربلا وجود داشت که نیاز مردم را رفع نمی‌کرد. همچنین شبکه وای‌فای طراحی شده بین ایران و عراق دچار اختلال‌های گسترده شد.»

آذری‌جهرمی در رابطه با سرمایه‌گذاری برای ارتقای کیفیت ارتباطی در ایام اربعین تاکید کرد: «با توجه به مهلت 7 تا 10 روزه ایام اربعین نیاز به سرمایه‌گذاری زیادی برای ارتقای کیفیت ارتباطی به دلیل میزان بالای زائران و حجم ارتباطی بالا وجود دارد.»

وی با بیان اینکه شرکت ارتباطات زیرساخت توانسته هماهنگی‌های زیادی برای اربعین انجام بدهد، گفت:‌ «شرکت ارتباطات زیرساخت توانسته هماهنگی‌های زیادی در حوزه زیرساخت برای افزایش کیفیت ارتباطات ایام اربعین و کاهش تعداد قطعی‌ها و تماس‌های ناموفق انجام دهد.»

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از مردم خواست تا خدمات و تعرفه‌های ارائه‌شده برای ایام اربعین حسینی را بررسی کنند و گفت: «یکی از نکات مهم این است که اپراتورهای کشورمان خدمات و تعرفه‌های ویژه‌ای را برای ایام اربعین ارائه می‌دهند. ما از مردم درخواست می‌کنیم در بررسی طرح‌های ارائه‌شده روش مقرون به صرفه را انتخاب کنند. شاید استفاده از سیم‌کارت‌های عراقی نسبت به سیم‌کارت‌های ایرانی برای ایام اربعین مقرون به صرفه‌تر باشد.»

آذری‌جهرمی با اشاره به امکان همکاری بین اپراتورهای ایرانی و عراقی خاطرنشان کرد: «در صورتی که اپراتورهای عراقی درخواستی مبنی‌بر تجهیزات و امکانات به‌منظور پوشش ارتباطی داشته باشند اپراتورهای ایرانی می‌توانند به آنها کمک و با همکاری گسترده حجم بالای درخواست تماس و دیتا را رفع کنند و خدمات در اربعین به خوبی ارائه شود.»

 

ویزای اربعین گران شد

با توجه به روند افزایشی نرخ ارز در هفته اخیر، قیمت ویزای اربعین نیز تحت تاثیر قرار گرفت و به گفته مدیرکل عتبات عالیات سازمان حج و زیارت، ویزای عراق که با ارز روز محاسبه می‌شود نیز با افزایش قیمت روبه‌رو شده است.

محسن نظافتی، تاثیر افزایش نرخ دلار را بر قیمت ویزای عراق در اربعین تایید کرد و درباره تغییرات قیمتی آن گفت: «مبلغ ریالی که قبلا اعلام شده بود با افزایش نرخ ارز، بیشتر شده و این تاثیر در ۴۰ دلار هزینه تعیین شده برای این ویزا، به ازای هر مبلغ که افزایش قیمت دلار باشد، تاثیرات خود را نشان می‌دهد.»

به گزارش «اقتصاد‌آنلاین» به نقل از «ایسنا»، وی همچنین گفت: «صدور ویزای اربعین که ثبت نام آن در سامانه سماح سازمان حج و زیارت از اول شهریورماه آغاز شده و همچنان ادامه دارد، از یک هفته پیش شروع شده است.»

سازمان حج و زیارت قبلا اعلام کرده بود هزینه ویزای اربعین مطابق شرایط عادی این کشور برای هر نفر ۴۰ دلار تعیین شده که با هماهنگی بانک مرکزی و سفارت عراق قرار بود مابه‌ازای آن به صورت ریالی (یک میلیون و ۹۰۰ هزار ریال یا ۱۹۰ هزار تومان) از زائران متقاضی سفر عراق در اربعین دریافت شود که با گذر دلار از مرز ۴۰۰۰ تومان، نرخ ویزای اربعین نیز تحت تاثیر قرار گرفته و افزایش پیدا کرده، سازمان حج و زیارت هنوز رقم ریالی معادل آن را اعلام نکرده است.


منبع: فرهیختگان

 

 

کد مطلب: 36099

ارسال نظر

پربازدیدها

انتخاب سردبیر