نگاهی به «سمت» و دستاوردهایش

آمار غیرواقعی یا ترویج دانشجویان سکولار

سازمان «سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها» که اختصاراً «سمت» نامیده می‌شود؛ تاسیس شد تا منابع علمی غیرمعارض با مبانی اسلامی را رصد کند؛ اما ...

آمار غیرواقعی یا ترویج دانشجویان سکولار

گیلان خبر: «مطالعه و پژوهش در زمینه‌های علوم اسلامی و انسانی به منظور برطرف ساختن نیاز دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی به مآخذ مبنایی، درسی و کمک درسی و سایر منابع علمی غیرمعارض با مبانی اسلامی.» وظیفه اصلی سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) است.

در زمان بسته بودن دانشگاهها یکی از بحث‌های عمده ستاد انقلاب فرهنگی آن روز، این بود که دانشگاه بر چهار رکن عمده استوار است: برنامه،‌ استاد، دانشجو و کتاب، و برای هر کدام از این چهار رکن چاره‌اندیشی شد.

در حوزه تهیه و تدوین و نشر کتب دانشگاهی مرکز نشر دانشگاهی تأسیس شد؛ اما از آنجا که انقلاب اسلامی ما، در بن و بنیاد انقلابی فرهنگی است و در انقلاب فرهنگی، سهم عمده بر عهده علوم انسانی است، در تاریخ هفتم اسفند 1363 در سیزدهمین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی ـ که جایگزین ستاد انقلاب فرهنگی بود ـ موضوع تأسیس سازمانی مستقل به نام سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) به لحاظ اهمیت به تصویب رسید، با این هدف که در زمینه علوم انسانی ـ به‌ویژه از نظر پیوند آنها با مسائل اسلامی ـ به تدوین کتب مبنایی ـ از قبیل مبانی اقتصاد اسلامی، مبانی حقوق اسلامی، سیاست اسلامی، فلسفه سیاست و ... ـ و نیز کتب درسی برای دانشگاهها بپردازد.

این سازمان با نام «سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها» که اختصاراً «سمت» نامیده می‌شود، پس از کسب مجوزهای قانونی، از اواسط سال ۱۳۶۴ به عنوان یکی از سازمانهای وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری تنها با دریافت یک میلیون تومان اهدائی سراسر برکت حضرت امام (ره) فعالیت خود را آغاز کرد.

اهداف تشکیل سمت

مطالعه و پژوهش در زمینه‌های علوم اسلامی و انسانی به منظور برطرف ساختن نیاز دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی به مآخذ مبنایی، درسی و کمک درسی و سایر منابع علمی غیرمعارض با مبانی اسلامی.

زمینه‌سازی مناسب برای ارتقاء فعالیتهای پژوهشی مرتبط.

وظایف و اختیارات

بررسی و شناسائی نیازهای پژوهشی آموزش عالی به منابع علمی، مبنایی، درسی وکمک درسی در زمینه علوم اسلامی و انسانی.

اجرای طرحهای پژوهشی بنیادی، کاربردی و توسعه‍ای به منظور تحقق اهداف «سازمان».

فراهم آوردن امکانات لازم و متناسب با فعالیتهای پژوهشی مرتبط.

همکاری پژوهشی میان علمای حوزه‌های دینی و استادان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی داخل و خارج کشور به منظور بررسی مباحث علوم انسانی از حیث ارتباط آنها با علوم اسلامی در زمینه‌های مرتبط با اهداف «سازمان» با رعایت ضوابط و مقررات.

ارائه خدمات مشاوره‌ای به اشخاص حقیقی و حقوقی بر اساس نتایج فعالیتهای علمی و پژوهشی انجام شده در «سازمان».

انتشار مجله، کتاب، جزوه آموزشی، تولید نرم‌افزار و برنامه‌های اطلاع‌رسانی رایانه‌ای متناسب با اهداف «سازمان»  طبق ضوابط و مقررات مربوط.

برگزاری همایشهای علمی و ارائه دستاوردهای پژوهشی در قالب کارگاههای آموزشی با رعایت ضوابط و مقررات مربوط.

اقدام برای تصنیف، تألیف و ترجمه مآخذ مبنایی، درسی و کمک‌درسی و سایر منابع علمی به زبان فارسی و غیرفارسی متناسب با برنامه‌های مصوب.

رصد جریانات فکری و اندیشه‌های مطرح در منابع درسی و علمی دانشگاهی در حوزه علوم انسانی و بررسی و نقد آنها از حیث ارتباط آنها با مبانی و مسائل علوم اسلامی در راستای تحول و ارتقای علوم انسانی.

طبع، نشر و فروش کتب، مآخذ، مجلات و سایر تولیدات علمی و پژوهشی در داخل و خارج از کشور.

ایجاد ارتباط و توسعه همکاری و تعامل با صاحب‏نظران، اندیشمندان، دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی و مراکز مشابه (حقیقی و حقوقی) در داخل و خارج از کشور، در راستای تحقق اهداف «سازمان».

یکی از اهداف تشکیل این انتشارات؛ مطالعه و پژوهش در زمینه‌های علوم اسلامی و انسانی به منظور برطرف ساختن نیاز دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی بوده است؛ هدفی که در شرایط فعلی کشور بسیار مهم است.

چند سالی است که بحث بومی سازی علوم انسانی مطرح می شود مسئله ای که بارها از سوی رهبر انقلاب مورد تاکید قرار گرفته است.

یکی از وظایف مهم انتشارات سمت هم همین است اما انتقادات زیادی به فعالیت های این انتشارات وارد است که با توجه به وظایفی که برایش تعریف شده است نتوانسته است آن طور که باید و شاید به وظیفه اش به درستی عمل کند.

آمار منتشر شده از سوی انتشارت سمت نشان می دهد که این سازمان بیش از 4400 طرح اولیه اثر اعم از تصنیف ، تألیف و ترجمه در حوزه علوم انسانی و اسلامی را انجام داده است.

همچنین انعقاد بیش از 2310 قرارداد کتاب صنیفی ، تألیفی و ترجمه‌ای در حوزه علوم انسانی و اسلامی نیز توسط این سازمان صورت گرفته است.

انتقاد زرشناس به سمت

اما انتقادات زیادی به تالیفات این سازمان وارد است، یکی از این انتقادات از سوی  شهریار زرشناس مطرح شده است:

«کار جدی آن است که واقعا به طور زیربنایی، نظام آموزش دانشگاهی را حداقل ۱۰ تا ۱۲ رشته در علوم‌انسانی دگرگون کنیم که علیرغم تمام حرف‌هایی‌هایی که زده شده این کار صورت نگرفته است!

نظام درسی دانشگاهی ما در رشته علوم سیاسی، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و اقتصاد چقدر تغییر کرده است؟ -اگر نمی‌توانید برای آن کتاب و استاد تهیه کنید لااقل آن را محدود یا تعطیل کنید- لذا وحی منزل نیست که ما می‌خواهیم بر اساس همین سیستم، فکر و عمل کنیم.

 

متأسفانه نه تنها هیچ کاری در این زمینه انجام نمی‌دهیم بلکه فقط بحث می‌کنیم. بنابراین وقتی ذهن جوان مدرن، ناشی از علوم انسانی سکولار در جامعه وارد شد و از طرف دیگر اقتصاد ما نیز که سرمایه‌داری بلکه شبه مدرن است همچنین شهرداری ما نیز معماری شهری را به شکل مدرن می‌سازد این همه معماری بر اساس معماری فراماسونری، هرمی، ابلیسک و… در شهر وجود دارد.

وقتی مجموع این‌ها شکل می‌گیرد چگونه می‌توان ساختار‌ها را عوض کرد. ما تمام ساختارهای مقوّم نظام مدرن را تقویت کرده و سپس می‌گوئیم چرا سبک زندگی تغییر یافت؟ تغییر ساختارهای اقتصادی و فرهنگی به دگرگونی‌های انقلابی نیاز دارد که این یک دگرگونی سطحی نیست اگر این دو مورد تغییر کند بسیاری از مشکلات حل خواهد شد و به تبع این‌ها لازم است نظام معماری و شهرسازی تغییر کرده، نظام طب سنتی احیا شود وقتی این موارد تغییر کند خود به خود تأثیر‌اتش را بر مقولاتی مانند؛ ازدواج، نظام خانواده و روابط انسانی خواهد گذاشت و خود به خود دگرگونی‌هایی را در اخلاق اجتماعی و فردی پدید می‌آورد و در این زمان، آموزش‌ها می‌توانند مؤثر باشند.

اما وقتی یک انسانی را می‌آوریم که تمام وجوه مدرن را به او آموزش داده و او را به یک انسان مدرن تبدیل می‌کنیم آن هم نه انسانی که مدرنیته را بشناسد بلکه با آن به شکل سطحی و شبه مدرن آشناست و در واقع او را مقلّد، شیفته و مرعوب تربیت می‌کنیم لذا دراین زمان آموزش اخلاق تأثیری بر روی او نخواهد گذاشت چرا که او اخلاق مدرن را فراگرفته است و اخلاق دینی را نمی‌تواند بپذیرد.

وقتی «سمت» که انتشارات کتاب‌های درسی دانشگاهی ماست، کتاب دکتر حاتم قادری را به عنوان کتاب درسی علوم سیاسی منتشر می‌کند یا کتاب ادبیات درسی نیز که یک سری ترویج روشنفکران سکولار است، چه انتظاری می‌توان داشت دانشجویی که از دانشگاه فارغ‌التحصیل می‌شود مخاطب «مهرنامه» نبوده و مخاطب نشریه دینی باشد؟!»

مطمئنا با آماری که فقط از سوی مسئولان داده می شود اما در دانشگاه ها اثری از آن دیده نمی شود؛ نمی توان از زیر بار مسئولیت به این مهمی فرار کرد! «مطالعه و پژوهش در زمینه‌های علوم اسلامی و انسانی به منظور برطرف ساختن نیاز دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی به مآخذ مبنایی، درسی و کمک درسی و سایر منابع علمی غیرمعارض با مبانی اسلامی.» وظیفه اصلی سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) است.


منبع: فرهنگ

 

کد مطلب: 23522

ارسال نظر