ولادیمیر گریگوریویچ مطرح کرد:

ادغام زبان‌های با شیوه‌های مختلف زندگی در یک کتاب

نایب رئیس آژانس فدرال مطبوعات و ارتباطات جمعی روسیه با حضور در برنامه تلویزیونی انعکاس به ابعاد گوناگون کتاب «گلچین اشعار معاصر اقوام روسیه» پرداخت؛ کتابی که برای تهیه آن در حدود 800 پژوهشگر فعالیت داشته‌اند.

ادغام زبان‌های با شیوه‌های مختلف زندگی در یک کتاب

گیلان خبر: ولادیمیر گریگوریویچ نایب رئیس آژانس فدرال مطبوعات و ارتباطات جمعی روسیه در خصوص چاپ کتاب «گلچین اشعار معاصر اقوام روسیه» در برنامه انعکاس تلویزیون روسیه حضور یافت و توضیحاتی درباره این کتاب ارائه کرد که در ادامه می‌­خوانید:

کنستانتین چوریکوف: کلاً شاعران و نویسندگان معاصر در کشور ما از چه می‌نویسند؟ از فرهنگ ملی و حفظ زبان­‌های اقوام.

کنستانتین چوریکوف: لطفاً بگویید این چگونه کتابی است؟

اکسانا گالکویچ: این جلد کتاب بسیار مهم و پرمایه است.

ولادیمیر گریگوریویچ: بله! من این کتاب را برای شما آوردم. این کتاب بسیار منحصربفرد است. منحصربفرد که می‌گویم نه به خاطر آنکه برای اولین بار و دو روز پیش رونمایی شده، بلکه برای آنکه اولین تلاش برای تهیه گلچین اشعار معاصری است که به زبا‌ن‌های اقوام فدراسیون روسیه نوشته شده است. من حتی می‌توانم اینطور بگویم: این اولین تلاش از دوران اتحادیه شوروی برای تهیه این مجموعه و گلچین ادبی است. این اثر ادبی از 57 زبان، 230 اثر را در خود جای داده و 140 مترجم روی آن کار کرده‌اند.

اکسانا گالکویچ: 230 اثر یا نویسنده؟

ولادیمیر گریگوریویچ: ببخشید نویسنده! بله! و تقریباً 150 مترجم روی آن کار کرده‌اند. تقریباً یک سال و نیم بر روی این کتاب کار شده به مرحله چاپ و رونمایی برسد. تقریباً 800  نفر در این پروژه کار کرده‌­اند: منتقدان ادبی، شاعران، ویراستاران، مترجمان و تهیه‌کنندگان چه در سطح فدرال و چه در سطح مناطق برای این کار زحمت کشیده‌اند.

اکسانا گالکویچ: ولادیمیر ویکتورویج، من درست شنیدم که این اولین کتاب حتی از دوران شوروی است؟ اتفاقاً به نظر می‌آمد که دوران شوروی مکتب ترجمه بسیار قوی و مهمی داشته و چاپ آثار نویسندگان ملی و مترجمان زبان­‌های ملی در این دوران مرسوم بوده است.

ولادیمیر گریگوریویچ: بی‌شک گذشته در این سنت بوده و مترجمانی بوده‌اند و کتاب‌های مختلفی بیرون آمده، زبان‌­ها حمایت شده­‌اند. اما تهیه چنین دائرة‌المعارفی از زبان‌­های اقوام فدراسیون روسیه در یک جلد که تلفیقی هم از ادبیات و هم از دائرةالمعارف را در خود داشته (زیرا اینجا زبانشناسان آنالیزی از توسعه زبان و ادبیات در هر زبان را داشته اند)، در گذشته حتی در دوران اتحادیه جماهیر شوروی نبوده است.

کنستانتین چوریکوف: من یک سؤال در حیطه زبان‌شناسی دارم. اگر ما به طور خاص روی زبان‌­های اقوام روسیه صحبت کنیم، باید در نظر داشت که همه زبان‌ها صورت نوشتاری ندارند، در اینصورت با زبان‌هایی که فقط شکل گفتاری دارند چه باید کرد؟

ولادیمیر گریگوریویچ: در فدراسیون روسیه حدود 100 و یا حتی کمی بیشتر از 100 زبان صورت نوشتاری دارند و 60 تا از این زبان‌ها ادبیات نیز دارند. بنابراین اگر صحبت از چنین زبان‌های پیشرفته و با فرهنگی است که در این زبان‌ها ادبیات وجود دارد. شاید زبانی باشد که تنها 2 هزار و پانصد و یا 10 هزار نفر به آن زبان صحبت کنند و زبان مادری‌شان باشد، اما حمایت می­‌شوند؛ کتاب‌ها و حتی روزنامه‌­ها و مجموعه‌­های شعر با استفاده از این زبان‌ها چاپ می‌شوند. ما تلاش کردیم تمامی خوبان، آنچه که در زبان‌های اقوام فدراسیون روسیه وجود دارد، افرادی که اشعاری دارند و نماینده شاعران مناطق، اقوام و ادیان مختلف (بودایی،مسلمان ، ارتدوکس و بت پرست) هستند و چه در شمال و چه در جنوب زندگی می‌­کنند را جمع کنیم. این کتاب نماینده‌­ای از ملل و زبان‌ها در یک جلد است.

اکسانا گالکویچ: در مجموع این کار یک باور مشترک یا عقیده واحد وجود دارد؟ به طور مثال موضوعی برای متحد کردن این اقوام در میان است؟ یا هدف انجام یک کار مشترک بوده؟

ولادیمیر گریگوریویچ: ایده واحد- البته زبان و فرهنگ روسی است. تمام این افراد به زبان مشترک یعنی روسی با هم معاشرت می­‌کنند. بنابراین آن‌ها مایل بودند که مطالب به زبان روسی ترجمه و در دیگر مناطق فدراسیون روسیه شناخته شوند. اُسیپ ماندلشتام در زمان خود این چنین گفته است: هر کدام از آن‌ها انتظار مترجم خود را دارند.

اکسانا گالکویچ:  ولادیمیر گریگوریویچ شما چگونه این افراد را پیدا کردید؟ خب! افراد مستعدی هستند که کشف نشده‌­اند. چطور بگویم در خلاقیت خود، در قاب‌های معینی مانده‌­اند و نمی‌­توانند از این حدود نامعلوم بیرون بیایند.

اکسانا گالکویچ: چطور آن‌ها را پیدا کردید؟ چطور روی این موضوع کار کردید؟

ولادیمیر گریگوریویچ: این سؤال جالب است. یک ابتکار کاملاً اجتماعی و خلاقانه‌‌ زبانشناسانه بوده، اما بدون حضور پرقدرت دولت اجرای آن غیر ممکن بود. بنابراین این طرح از یک طرف دولتی است چرا که با حمایت دولت موفق به سازمان دهی 47 شورای تحریریه در سطح کشور شدیم. یعنی برخی زبان‌ها تنها یک شورای تحریریه داشتند و برخی دیگر شوراهای تحریریه، بر عکس، از چند زبان برگزیدند به طور مثال آنچه که در داغستان ما شاهد آن بودیم.

47 شورای تحریریه می‌­بایست سازمان‌دهی می‌­شد و به نحو مقتضی باید انگیزه‌­ای برای نهادهای محلی دولت به وجود می‌­آمد تا آن‌ها محل­‌های مربوطه را ارائه دهند و افراد مستعد را جمع‌آوری کنند. ما شورای فدرال را درست کردیم که در این شورا کارشناسان سطح بالا (زبان‌شناسان، مترجمان و منتقدین) و نمایندگانی از 47 منطقه وارد شدند. این دو شورا با هماهنگی میان خود و با تماس‌هایی که با یکدیگر داشتند آنچه را که می‌­توان استفاده کرد، نوع روش و ترتیب کلمات را تهیه و بعد انتخاب صورت گرفت. ما می­‌خواستیم کادرهای ملی و به طور کلی کارشناسان ملی بهترین آنچه را که به زبان خود هست، انتخاب کنند و این انتخاب صورت گرفت؛ البته مترجمانی از 15 زبان که امروز ترجمه‌­های با کیفیت داشته باشند، دیگر نیست. بنابراین شاعران موسیقی زبان خود را ضبط کردند و مترجمان تحت‌اللفظی و ردیف کلامی آهنگین آن اثر و شعر را که ترجمه شده بود، دریافت کردند.

کنستانتین چوریکوف: چه کار سخت و جالبی.

ولادیمیر گریگوریویچ: بله! من به شما بگویم که در اتحادیه شوروی نیز تقریباً همین طور بوده است. احتمال می‌دهیم کارهای رسول غمزتوف را به همین منوال تحت‌اللفظی ترجمه کرده باشند. در کل، مترجمان مسکو آثار بسیاری از شاعران ملی را تحت‌اللفظی ترجمه کردند. اما پیدا کردن و آماده کردن مترجمین روسی عالی به 57 زبانی که در فدراسیون روسیه زندگی می‌کنند­، کار بسیار سختی است. بنابراین این برنامه تنها و علی الخصوص برای حمایت از ادبیات ملی انجام شده که ما آن را یک سال و نیم پیش به جریان انداختیم و این اولین محصول این برنامه است.

اکسانا گالکویچ: می‌دانید در این مجموعه آثار ادبی اشعار زبان‌های ملی ترجمه شده از زبان چواشی وجود دارد؟

ولادیمیر گریگوریویچ: بله! البته، از زبان‌های چرکسی، چواش و چچنی. کلاً حرف چ در این مجموعه زیاد آمده است.

کنستانتین چوریکوف: می‌شود یک سؤال کرد؟ شما وقتی که این گلچین و اثر ادبی را تحویل دادید متخصصان چه زبانی سخت‌تر از بقیه پیدا شدند؟ فقط برای اینکه ما بفهمیم امروز چه زبان‌هایی نیاز به حمایت فوری، نجات و کمک دارند.؟

ولادیمیر گریگوریویچ: بر فرض، شما می‌دانید زبان روتول چگونه زبانی است؟

کنستانتین چوریکوف: اطلاعی از آن ندارم.

اکسانا گالکویچ: روتولی؟

ولادیمیر گریگوریویچ: شک دارم، گمان نمی‌کنم.

اکسانا گالکویچ: لطفاً برای ما توضیح بدهید.

ولادیمیر گریگوریویچ: این یکی از زبان‌های ادبی داغستان است، آثاری به زبان‌های مختلف ثبت شده‌اند. ما آخرین سرشماری فدراسیون روسیه در سال 2010 را داریم. آنجا زبان‌هایی معرفی شده‌اند که 5 یا 10 هزار نفر به آنها صحبت می‌کنند، زبانی که فقط 1000 نفر به آن مسلط هستند. با این وجود این دارایی ملی ما و بخشی از فرهنگ روسی و عموم ملت ماست. فرض کنیم، به زبان موکشا- فقط یک روزنامه و یک مجموعه اشعار است. شما متعجب می‌شوید. زبان دارگینی، کاباردی، کاراتایی...

کنستانتین چوریکوف:. این زبان‌هایی که نام بردید زبان‌های معروفی هستند.

ولادیمیر گریگوریویچ: کاراتایی، بعید می‌دانم.

کنستانتین چوریکوف: کاراتایی را بعید می‌دانم. می‌شود این جلد کتاب را ورق زد؟

ولادیمیر گریگوریویچ: خواهش می‌کنم، من با کمال میل تقدیم می‌کنم.

کنستانتین چوریکوف: گوش کنید، کنجکاوم داخل این کتاب چه مطالبی است.

اکسانا گالکویچ: می‌دانید، من به روایت‌های اینترنتی و برخی ترجمه‌ها نگاهی کرده‌ام. اشعار بسیار جالب و عالی. تمامی آن‌ها به زبان روسی ترجمه شده که برای ما مفهوم است. شعر به خودی خود عالی و جالب است. می‌دانید سؤال من یک سؤال زیربنایی و ریشه‌دار است. کاستیا با ترجمه و مترجمان برخورد داشته است، به صف کردن و پیدا کردن این افراد و دوباره ارتباط برقرار کردن با افرادی که در دوران شوروی مشغول به این امر بوده اند، سخت بود؟ کارهای علمی و تحقیقاتی بوده‌اند و به هر حال تمامی آن‌ها حمایت شده‌اند. آیا شما مجبور بودید از صفر شروع کنید یا اینکه چیزی باقی مانده بود و امید جایی وجود داشت؟

ولادیمیر گریگوریویچ: اتحادیه­‌های نویسندگان هنوز بعضی جاها کار می‌­کنند و در اماکنی آثار نویسندگان نگهداری می‌­شوند. یعنی یک چیزهایی وجود دارد. همان طور که من به شما گفتم، ما سعی کردیم نقاط اتکا در مناطق را پیدا و در این نقاط اتکا بخش تهیه‌کننده و اداری را برای این طرح ایجاد کنیم. بدین ترتیب 47 شورای منطقه‌­ای ایجاد شد که به امر انتخاب مشغول بودند. ما از مسکو انتخاب نکردیم و تنها این پروسه را همانطور که گفتیم سازمان‌دهی کردیم.

اکسانا گالکویچ: آزادی کامل و خلاقانه، هر قوم و هر زبان آنچه را که بسیار ارزشمند بود و در این 20، 25 سال اخیر به این زبان نوشته شده بود را انتخاب کرد.

اکسانا گالکویچ: بگویید که آیا هماهنگی کار به این عظیمی برای شما سخت بود؟ و این طرح چقدر زمان برد تا به سرانجام برسد؟

ولادیمیر گریگوریویچ: خوب از زمان آغاز آن حدود یک سال و نیم.

اکسانا گالکویچ: تا زمان چاپ و انتشار آن؟

ولادیمیر گریگوریویچ: بله! تا زمان انتشار این کتاب.

کنستانتین چوریکوف: حالا من تصادفی یک شعر می­‌خوانم:  یلنا کونشینا به زبان کومی پرمیاک: در اصل با نگاه به این سطرها متوجه می‌شوی که این ملت چگونه تشکیل شده است. تقریباً متوجه می‌شوی چه چیز آنها را مضطرب می‌کند و چه چیز برای آن‌ها جالب است. یلنا کونشینا می‌نویسد: قطرات باران در خیابان، این قطرات از آسمان زمین را تغذیه می‌­کنند و یکی از آن‌ها منم. پروانه‌های کوچک سفید از آسمان این دانه‌های برف در هوا می‌چرخند، یکی از آن‌ها منم – کلاً چنین نمونه‌های جالبی وجود دارند.

ولادیمیر گریگوریویچ: این کتاب هفته آینده آن طور که من متوجه شدم در مغازه‌های مسکو خواهد بود، اما در هر صورت شما می­‌توانید آن‌ را از انتشارات علوم انسانی با عنوان او.گ. ای که این طرح را به انجام و این جلد کتاب مجموعه گلچین ادبی را آماده چاپ کرده است، سفارش دهید.


منبع: فارس

 

کد مطلب: 26506

ارسال نظر

پربازدیدها

انتخاب سردبیر