به مناسبت روز جهانی مبارزه با کار کودکان؛

کار کردن کودکان نتیجه کم‌کاری مسئولان است

نداشتن آگاهی به علم و فنون لازم موجب می‌شود کودکانی که به هر دلیل از سنین کودکی وارد بازار کار می‌شوند، کارهای سخت و طاقت فرسا در پیش بگیرند، به‌طوریکه اغلب این کودکان را در خیابان‌ها، فروشندگی، پادویی مغازه، گاراژها و دیگر مکان‌هایی که به هیچ وجه مناسب حضور کودکان نیست، مشاهده کنیم، بنابراین این پدیده که از هر سوی مخاف پیمان حقوق کودکان است، به ضرر کودکان بوده و خطری جدی برای آینده آنان است.

کار کردن کودکان نتیجه کم‌کاری مسئولان است

گیلان خبر: به کودکان که به‌صورت مداوم  به خدمت گرفته و به تأمین معاش می‌پردازند کودک کار گفته می‌شود که این فعالیت زودرس گاها مانع رفتن به مدرسه و تجربهٔ دوران کودکی آن‌ها  شده و سلامت روحی و جسمی این کودکان را مورد آسیب قرار می‌دهد.

*جمع‌آوری ضربتی کودکان کار راه حلی نامناسب برای مواجهه باکار کودک

در پی گسترش پدیده کودکان کار در جهان و به‌خصوص جوامع درحال‌توسعه امروزه کار کودکان بیشتر در کشورهای درحال‌توسعه جهان رواج دارد و این کودکان در سنین پایین (از پنج‌تا 14 سالگی)  باهدف امرارمعاش خود و خانواده خود به کار مشغول بوده و پیش از رسیدن به سن قانونی وارد بازار کار و فعالیت‌های درآمدزا می‌شوند.

کار کردن در سنین پایین مانع رشد طبیعی، اجتماعی، روانی و جسمانی کودکان شده و خطرات جدی برای آینده آنان پدید می‌آورد،  توجه و ساماندهی این کودکان ازجمله آموزش و طرح‌های حمایتی ضمانت دار می‌تواند در کاهش فعالیت زودرس آن‌ها مؤثر باشد و بنابراین تمامی دستگاه‌های زیربط باید باهمتی مضاعف در برابر این پدیده بایستند.

برخی مواقع شاهد طرح‌های ضربتی و جمع‌آوری یک‌باره این کودکان از سطح شهر هستیم که منجر به آزار، ترس و رعب و وحشت بیشتر این کودکان از مراجع قانونی می‌شود ازاین‌رو، جمع‌آوری ضربتی و رهاسازی آن‌ها نه‌تنها چاره کار نبوده بلکه منجر به روی آوردن کار پنهان این کودکان در محیط‌های زیرزمینی و دور از چشم می‌شود.

*کم‌کاری مسئولان از دلایل ایجاد کار کودک

کارشناس و پژوهشگر کودکان کار در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در رشت با اشاره به دلیل کار کودکان در جامعه اظهار کرد: کار کودکان معلول ساختار اجتماعی و کم‌کاری مسئولان  است و  مسئولان  ذیربط باید در برابر چرایی این امر پاسخگو باشند.

حسین احمددوست با اشاره به اقدامات کشورهای دنیا برای جلوگیری از کار کودک تصریح کرد: بهزیستی، شهرداری، آموزش‌وپرورش و سازمان‌های حمایتی این کشورها برای خانواده‌های کودکان کار هزینه‌های کار کودک را پرداخت و به ازای آن از خانواده‌ها می‌خواهند که کودک به چرخه آموزش وارد و از هرگونه فعالیت درآمدزا ممنوع  شود، ازاین‌رو هر زمان کودکان وارد چرخه آموزش شوند یارانه آن‌ها برقرار و اگر به محیط کار رفتند یارانه آن‌ها قطع می‌شود. 

وی با بیان اینکه ممنوعیت کار کودک در برزیل موجب کاهش 15 درصدی کار کودکان شده گفت: در ایران طرح و برنامه ویژه‌ای برای ترغیب کودکان به آموزش و گذران عادی دوران کودکی دیده نمی‌شود بنابراین کودکان کار اگر از خیابان‌ها جمع شوند جای دیگری برای گذران زندگی نداشته و امرارمعاش آن‌ها با مشکل روبه‌رو می‌شود.

رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه خیریه حامی شایستگان با اذعان به حضور 30 درصد از کودکان کار در خیابان‌ها بیان کرد: کودکان کار پنهان و متولیان امر به دور بوده و ممکن است در شرایط نامطلوبی مشغول به فعالیت باشند.

احمددوست با تأکید بر لزوم اقدام ریشه‌ای در برابر کار کودک گفت: برخی خانواده‌ها به دلیل مشکلات اقتصادی مجبور می‌شوند فرزندان خود را نیز در تأمین معیشت زندگی دخالت دهند و حتی برخی مواقع درآمد کودک بیش از والدین است اما این درآمدها به‌هیچ‌عنوان برای این خانواده‌ها ثروت ایجاد نمی‌کند.

وی فرجام کودکان کار را کارگری دانست و افزود: ممکن است در بین کودکان کار، چهره‌های نخبه و استعدادهای علمی و ورزشی فراوانی وجود داشته باشد اما به دلیل شرایط سخت زندگی تنها تعداد کمی از آن‌ها می‌توانند مسیر رشد را طی کنند.

کارشناس و پژوهشگر کودکان کار با اذعان به اینکه تمام دغدغه‌ کودک کار در مدرسه رفتن به محیط کار و کسب درآمد است تصریح کرد: دغدغه درآمدزایی می‌تواند نشان از  تفاوت این دانش‌آموزان با یک دانش‌آموز عادی که تنها دغدغه او تعطیلی مدرسه، صرف نهار و استراحت است بوده و مانع بزرگی برای رسیدن به پله‌های ترقی برای کودکان در دوران تحصیل باشد.

احمددوست با بیان اینکه کودکان نباید دغدغه درآمدزایی در سن کودکی داشته باشند افزود: دغدغه درآمدزایی مانع رشد، ترقی، پیشرفت، شادی و بازی کودکان و منجر به داشتن دغدغه‌های بزرگسالانه در کودکان می‌شود، ازاین‌رو فلش کارِ کودک به سمت بزرگ‌سالانی است که مسبب ایجاد کار کودک در جامعه می‌شوند.

وی با بیان اینکه برخی از مسئولان کودکان کار را چهره‌ای زشت برای شهر قلمداد می‌کنند گفت: مهم‌ترین علت وجود کودکان کار در جوامع، مشکلات اقتصادی، نابرابری و دست مزد ناعادلانه کارفرمایان بوده که منتج به تولید مسئله‌ای اجتماعی به نام «کودکان کار» می‌شود.

رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه خیریه حامی شایستگان با  اذعان به اینکه کار کودک نشان‌دهنده وجود مشکلات ساختاری در کشور است بیان کرد: کودکان کار از روی اجبار بیرونی و درونی برای امرارمعاش خود و خانواده خود در خیابان‌ها حاضر می‌شوند و اگر دغدغه مالی سد راهشان نبود همانند دیگر کودکان به زندگی عادی خود می‌پرداختند.

* 90 درصد کودکان کار در رشت مهاجر هستند

رئیس اداره بهزیستی رشت نیز با اشاره به مهاجر بودن 90 درصد از کودکان کار در رشت اظهار کرد: اکثر کودکان کار خانواده‌ دارند و به دلیل نیاز مالی اقدام به کار در خیابان‌ها می‌کنند اما دراین‌بین کودکانی هستند که نخبگان علمی و ورزشی بوده و استعدادهای بالایی دارند.

ام‌البنین انسان‌دوست با اشاره به ساماندهی تعدادی از کودکان کار در سال 96 گفت: سیاست بهزیستی، توانمندسازی و فرایند مددکاری است تا بتوان خانواده‌های این کودکان را مجاب کرد تا به‌هیچ‌وجه فرزندان خود را برای کار به سطح خیابان نفرستند.

وی شناسایی کودکان کار را از وظایف بهزیستی دانست و افزود: کودکان کاری که خانواده‌هایشان تحت پوشش بهزیستی هستند، موردحمایت قرار می‌گیرند و حتی در مواردی برای توانمندسازی خانواده‌ها به NGOها و خیریه‌ها معرفی می‌شوند.

رئیس اداره بهزیستی رشت با معرفی یکی از کودکان کار فوتبالیست در باشگاه ملوان بیان کرد: تحصیل برای کودکان از خطوط قرمز بهزیستی محسوب می‌شود و معتقدیم که این کودکان در هر شرایطی باید درس خود را ادامه دهند، در بین کودکان کار در رشت، نخبه‌ای وجود دارد که در موسسه آموزشی قلم‌چی درس می‌خواند.

انسان‌دوست افزود: با هماهنگی صورت گرفته با کمیته امداد، به کودکانی که توانایی کاردارند سرمایه کار داده می‌شود تا از این طریق از سطح خیابان ساماندهی شوند.

*حل مشکل کودکان کار از ظرفیت یک دستگاه خارج است

رئیس شورای اسلامی شهر رشت نیز با بیان اینکه هدایت، حمایت و آموزش‌های لازم برای کودکان کار در سطح شهر رشت به مرحله اجرا درآمده اظهار کرد: در سطح شهر رشت سعی بر این شد تا در حد امکان تعدادی از این کودکان از سطح خیابان‌ها جمع‌آوری‌شده و خانواده‌های آن‌ها که نیاز به کمک‌های حمایتی دارند به دستگاه‌های حمایتی معرفی شوند.

امیرحسین علوی با تأکید بر اینکه در نظام اداری، سازمان متولی ازجمله بهزیستی و کمیته امداد عهده‌دار رسیدگی به کودکان کار هستند گفت: در اختصاص فضای گرمخانه به‌صورت موقت در سطح شهر برای این کودکان تمهیداتی را به مرحله اجرا درآورده‌ایم اما این مشکل مسئله‌ای است که فراتر از ظرفیت یک دستگاه بوده و باید بین دستگاهی دراین‌باره اقدام شود.

وی با بیان اینکه رشد اقتصاد خانواده‌های کودکان کار بسیار مهم و حائز اهمیت است تصریح کرد: کودکان کار به سبب عدم‌حمایت مناسب و تمکن مالی خانواده‌هایشان به سمت کار در سنین کودکی هدایت می‌شوند، بنابراین اقداماتی در بحث جمع‌آوری، انعکاس و معرفی این کودکان به دستگاه‌های ذیربط  انجام‌شده است.

رئیس شورای اسلامی شهر رشت با تأکید بر اینکه جایگاه کودکان در دامان خانواده است افزود: اکثر کودکان کار دارای خانواده هستند و به دلیل عدم توان اقتصادی در سنین کودکی روانه خیابان‌ها می‌شوند بنابراین باید این کودکان در چهارچوب قانون هدایت شوند.

علوی با اشاره به خطراتی که کودکان کار را در خیابان‌ها و میادین شهر تهدید می‌کند گفت: چنین خطراتی در آینده زندگی فردی و اجتماعی کودک و حتی جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد بنابراین؛ گریزی در جمع‌آوری کودکان از سطح شهرها نیست اما دستگاه‌های دیگر باید برای ساماندهی خانواده‌های کودکان کار همت کنند.

وی با تأکید بر همراهی مردم برای حل معضلات اجتماعی بیان کرد: حل مسئله کودکان کار نیاز به یک فرهنگ‌سازی دارد تا با همکاری و فعالیت بین دستگاهی و نیز همراهی مردم این مسئله نیز سامان یابد.

 «پیمان جهانی حقوق کودک» برای دفاع و حمایت از حقوق کودکان است که  پس از 10 سال گفت‌وگو بین کشورهای عضو سازمان ملل در سال 1989 میلادی تدوین و در سال 1990 به مرحله اجرا درآمد و در حال حاضر از 193 کشور جهان، 191 کشور به این پیمان ملحق شده و جمهوری اسلامی ایران نیز در سال 1373 به‌صورت مشروط به پیمان حقوق کودک ملحق شد، این پیمان به‌طورکلی چهار زمینه اصلی  بقا، رشد، حمایت و مشارکت را در ارتباط با کودکان موردتوجه قرار می‌دهد.

گفتنی است در ماده 32 پیمان جهانی حقوق کودک آمده است «کودک باید در برابر هر کاری که رشد و سلامت او را تهدید می‌کند، حمایت شود  و دولت‌ها باید حداقل سن کار و شرایط کار کودکان را مشخص کنند» و همچنین در ماده 36 این پیمان جهانی آمده است که « کودک باید در مقابل هرگونه استثمار که سلامت و رشد او را به مخاطره می‌اندازد موردحمایت و محافظت قرار گیرد.»

نداشتن آگاهی به علم و فنون لازم موجب می‌شود کودکانی که به هر دلیل از سنین کودکی وارد بازار کار می‌شوند، کارهای سخت و طاقت فرسا در پیش بگیرند، به‌طوریکه اغلب این کودکان را در خیابان‌ها، فروشندگی، پادویی مغازه، گاراژها و دیگر مکان‌هایی که به هیچ وجه مناسب حضور کودکان نیست، مشاهده کنیم، بنابراین این پدیده که از هر سوی مخاف پیمان حقوق کودکان است، به ضرر کودکان بوده و خطری جدی برای آینده آنان است.

مسئولان متولی امر در حوزه کودکان باید به این امر توجه ویژه داشته باشند وهمان‌گونه که در روایات دین مبین اسلام آمده است که کودک تا هفت سالگی باید در منزل و نزد والدین خود سروری کند؛ حداقل به این مسئله توجه داشته باشند که کودکان کار نیز مانند دیگر کودکان حق شاد زیستن و کودکی کردن دارند و نباید به دلایل اقتصادی که هیچ نقشی در  آن ندارند دوران کودکی خود را از دست بدهد و به فکر کسب درآمد باشند.


منبع: فارس

 

 

کد مطلب: 44496

ارسال نظر

پربازدیدها

انتخاب سردبیر